Biologia czy chemia — która matura rozszerzona jest trudniejsza? Wyniki CKE 2024–2026 i co z nich wynika dla kandydata na medycynę

Krótko: według sprawozdań CKE z lat 2024–2026 obie matury rozszerzone są trudne, a średnie wyniki różnią się niewiele — chemia wypadła o 2–3 punkty procentowe słabiej w 2024 i 2025 r., a w 2026 r. obie miały średnią 41%. Chemia ma jednak większy rozrzut wyników i dużo niższy najczęstszy wynik (5–8% wobec 15–20% w biologii), choć zdaje ją mniej osób i rzadziej uczniowie techników. Dla kandydata na medycynę wniosek jest prosty: to nie jest wybór „albo–albo”, potrzebujesz wysokiego wyniku z obu przedmiotów, a różnią się one głównie tym, jak tracisz punkty.

Średnie wyniki CKE 2024–2026: biologia i chemia w liczbach

Wszystkie liczby poniżej pochodzą z Tabeli 4 „Wyniki zdających – parametry statystyczne” w sprawozdaniach CKE. Dotyczą tegorocznych absolwentów, którzy pisali egzamin w Formule 2023 na arkuszu standardowym — ta sama definicja populacji we wszystkich trzech latach i w obu przedmiotach. Wyniki podano w procentach punktów (arkusz ma 60 pkt).

Mediana to wynik „środkowego” zdającego: połowa osób miała tyle albo mniej. W chemii w 2024 r. połowa zdających nie przekroczyła 33% — czyli ok. 20 punktów na 60.

W tej samej tabeli CKE podaje też wyniki osobno dla absolwentów liceów ogólnokształcących (to część tej samej grupy tegorocznych absolwentów). To ważne, bo uczniowie techników piszą obie matury dużo słabiej (średnio 15–26%), a w chemii jest ich proporcjonalnie mniej.

Wśród licealistów chemia ma niższą średnią w każdym roku: o 3, 5 i 1 punkt procentowy.

Co mówią rozrzut i najczęstszy wynik?

Sama średnia ukrywa kształt wyników. Dwie dodatkowe liczby z tych samych tabel mówią więcej.

• Odchylenie standardowe w chemii jest co roku wyższe. Wyniki są bardziej rozstrzelone — więcej z nich leży daleko od średniej, w górę i w dół.
• Modalna (najczęściej występujący wynik) w chemii to 5–8%, w biologii 15–20%. To sygnał, że spora grupa zdających zdobywa w chemii tylko pojedyncze punkty.
• W obu przedmiotach mediana jest co roku niższa od średniej (biologia: 33 vs 40, 45 vs 46, 37 vs 41; chemia: 33 vs 38, 40 vs 43, 38 vs 41). Niskich wyników jest więc dużo, a średnią podciągają osoby z wysokim wynikiem — to cecha obu egzaminów, nie tylko chemii.

Dlaczego średnia nie powie Ci, co będzie trudniejsze dla Ciebie

Średnia CKE porównuje dwie różne grupy ludzi, a nie dwa arkusze rozwiązane przez te same osoby. Chemię zdaje mniej więcej o połowę mniej absolwentów niż biologię i wśród nich jest mniejszy odsetek uczniów techników (w 2026 r. ok. 6% wobec ok. 12% w biologii). Z danych CKE nie da się wyczytać, ile osób zdaje oba przedmioty ani jak dobrze uczą się ci, którzy wybierają tylko jeden z nich.

Dlatego ostrożny wniosek brzmi tak: przy podobnej średniej, ale w grupie z mniejszym udziałem techników, chemia wygląda na trudniejszą dla przeciętnego zdającego. Nie znaczy to jednak, że będzie trudniejsza dla Ciebie. Jeśli dobrze liczysz i lubisz schematy, chemia może pójść Ci lepiej niż biologia, w której dużo punktów zależy od precyzji słów.

Biologia i chemia: arkusze w 2027 r. obok siebie

Oba egzaminy trwają 180 minut i są warte 60 punktów, ale wyglądają inaczej.

Kalkulator prosty to według komunikatu CKE taki, który umożliwia tylko dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie i ewentualnie liczenie procentów lub pierwiastków kwadratowych. Na chemii musisz mieć kalkulator naukowy, z logarytmami i potęgami o dowolnym wykładniku — bez tego nie policzysz pH. Upewnij się wcześniej, że Twój model spełnia warunki z komunikatu CKE.

W arkuszach z 2024 i 2026 r. zadanie problemowe było warte 4 punkty. W 2026 r. było to zadanie 9.1. z elektrochemii i stechiometrii — z poziomem wykonania 12% najtrudniejsze w całym arkuszu.

Typy zadań: gdzie traci się punkty na biologii, a gdzie na chemii

Biologia: dużo tekstu, wiązki i precyzja sformułowań

Arkusz biologii to wiązki 2–5 poleceń wokół jednego materiału: opisu doświadczenia, wykresu, tabeli, tekstu popularnonaukowego. Większość punktów daje się za krótkie odpowiedzi otwarte: wyjaśnij, uzasadnij, sformułuj wniosek, zaprojektuj doświadczenie. W 2026 r. otwarte były 38 z 56 poleceń.

Zadania zamknięte idą zdającym lepiej: w 2025 r. średni poziom ich wykonania wyniósł 51% wobec 44% dla otwartych, a w 2026 r. — 56% wobec 42%. Punkty uciekają więc głównie w odpowiedziach pisanych własnymi słowami.

CKE w sprawozdaniu za 2026 r. opisuje to bardzo konkretnie: w odpowiedziach do najtrudniejszych zadań często pojawiały się poprawne pojęcia, ale zdający nie łączyli ich w pełne rozumowanie. Zostawiali przesłankę bez konsekwencji, podawali skutek bez mechanizmu albo wyciągali wniosek szerszy, niż pozwalały dane. Jak pisać, żeby klucz uznał odpowiedź, omawiamy w artykule jak odpowiadać pod klucz na biologii.

Chemia: obliczenia, równania i wieloetapowe rozumowanie

W chemii poleceń jest mniej, ale pojedyncze polecenie częściej wymaga kilku kroków: rozpoznania reakcji, ułożenia proporcji, przeliczenia jednostek i podania wyniku z właściwą dokładnością. Sprawozdanie za 2026 r. podkreśla, że w zadaniach obliczeniowych konieczne było „nie tylko wykonanie poprawnych obliczeń, lecz także zbudowanie właściwego modelu rozwiązania i uwzględnienie wszystkich warunków podanych w poleceniu”.

Typowo trudne obszary to:

• obliczenia z równowag — pH roztworów soli, stała równowagi;
• elektrochemia — SEM ogniwa, potencjały, w 2026 r. także równanie Nernsta podane w treści zadania;
• wyjaśnij / uzasadnij — w 2026 r. zadanie 25.1., w którym trzeba było wyjaśnić zmiany po dodaniu kwasu solnego do roztworu benzokainy, miało poziom wykonania 20%.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak rozpisywać takie zadania krok po kroku, zajrzyj do artykułu o zadaniach obliczeniowych z chemii.

Co to znaczy dla kandydata na medycynę?

Na kierunek lekarski nie ma jednego progu procentowego z biologii i chemii. Realny próg to wynik, który w danym roku daje miejsce na liście przyjętych na wybranej uczelni — zależy od liczby kandydatów, liczby miejsc i wzoru, według którego uczelnia liczy punkty. Wiadomo jednak, że trzeba być wyraźnie powyżej średniej krajowej, która w latach 2024–2026 wynosiła ok. 40%. Ile punktów rekrutacyjnych dałby Ci konkretny wynik, przeliczysz w kalkulatorze punktów.

Z danych CKE wynikają trzy praktyczne wskazówki:

1. Nie odkładaj chemii na później. Najczęstszy wynik na poziomie 5–8% pokazuje, jak wiele osób kończy ten egzamin z pojedynczymi punktami. Obliczenia, stężenia i równania reakcji wracają w wielu zadaniach, więc warto opanować je jako pierwsze.
2. W biologii trenuj pisanie, nie tylko czytanie. Skoro otwarte zadania wypadły w 2025 i 2026 r. o 7 i 14 punktów procentowych gorzej niż zamknięte, to właśnie tam leży Twój zapas punktów.
3. Planuj czas inaczej na każdym egzaminie. Na biologii masz do 56 poleceń w 180 minut, więc liczy się tempo czytania. Na chemii poleceń jest mniej, ale zadanie problemowe i wieloetapowe obliczenia wymagają więcej czasu na jedno polecenie.

W kursie MedMatura każdą lekcję z biologii i chemii kończysz zadaniami w stylu CKE, a odpowiedzi otwarte sprawdzasz z kluczem — tak, żeby ćwiczyć dokładnie te umiejętności, na których według sprawozdań traci się najwięcej.

Najczęstsze pytania

Która matura ma niższą średnią: biologia czy chemia?

W 2024 r. chemia miała średnią 38%, a biologia 40%; w 2025 r. — 43% i 46%; w 2026 r. obie po 41% (tegoroczni absolwenci, Formuła 2023). Wśród samych licealistów chemia była słabsza w każdym z tych lat.

Czy niższa średnia oznacza, że chemia jest trudniejsza?

Nie wprost. Średnia porównuje różne grupy zdających, a chemię pisze mniej osób i mniejszy odsetek uczniów techników. Dla przeciętnego zdającego chemia wygląda na trudniejszą, ale dla Ciebie trudniejszy może być ten przedmiot, w którym masz większe braki.

Jaki kalkulator jest dozwolony na biologii, a jaki na chemii w 2027 r.?

Na biologii obowiązkowy jest kalkulator prosty (cztery działania, ewentualnie procenty i pierwiastek kwadratowy), na chemii — kalkulator naukowy. Na obu egzaminach korzystasz z broszury Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki.

Ile trzeba mieć z biologii i chemii na medycynę?

Nie ma jednej liczby. Realny próg to wynik, który w danym roku daje miejsce na liście przyjętych na wybranej uczelni, i zmienia się co roku razem z liczbą kandydatów i miejsc. Swój wynik możesz przeliczyć na punkty rekrutacyjne konkretnej uczelni w kalkulatorze punktów.

Od którego przedmiotu zacząć naukę, jeśli zdaję oba?

Od tego, w którym masz większe zaległości w podstawach — w praktyce często od chemii, bo bez obliczeń i równań reakcji trudno zdobyć punkty w większości jej zadań. Biologię warto prowadzić równolegle, regularnie ćwicząc odpowiedzi otwarte. Jak ułożyć naukę biologii krok po kroku, opisujemy w artykule jak uczyć się do matury z biologii.